De Peel: een bescheiden landschap

Tangelder
Een berk gespiegeld in water, twee paarden onder een avondlucht, kienhout in een veenplas. In De Peel, zoals te zien is op tekeningen in De Wieger, is de tijd stil blijven staan. Leden van de Nederlandse Kring van Tekenaars, opgericht in 1947 en sinds een herstart in 2007 weer volop actief, trokken een paar dagen De Peel in met als resultaat een groepsexpositie in Deurne.

De Peel is een paradijs voor ambachtelijk ingestelde tekenaars. Boomstammen, grassen, spiegelend water en ruwe aarde, dat laat zich nu eenmaal lekker tekenen. In de houtskool- en pasteltekeningen van Johan Breuker, Janneke Tangelder en Mia Westerhof bijvoorbeeld is de liefde voor het landschap én voor het vakmanschap voelbaar.

Dat het landschap in de tekeningen tijdloos oogt, is nog niet zo verwonderlijk: in de natuur verstrijkt de tijd nu eenmaal trager dan in een stedelijke omgeving. Maar bij tekeningen waar gebouwen, mensen en landbouwwerktuigen voorkomen, valt het ineens op: dit ís niet nu, dit is de 19e eeuw. Dit is het Brabant zoals Van Gogh het tekende, Jozef Israëls, Suze Robertson. Een turfstekerswereld van klompen, houten karren, paarden en plaggenhutten.

Soms doen de tekeningen denken aan Holland op z’n mooist, de Haagse School-blockbuster die deze zomer in Den Haag en Dordrecht te zien is. Ook daar gaat het om het verdwijnende landelijke leven en de (geïdealiseerde) schoonheid van het landschap. En die schetsjes van knotwilgen, biggetjes en wolkenluchten, die maakten Willem Maris en Jan Hendrik Weissenbruch ook.

Maar vooral valt op dat het Peellandschap zo wezenlijk anders van karakter is dan het Hollandse. Bij deze veertien Peel-tekenaars geen koeien, geen polders, molens en weidse luchten, maar: moeras, bos, vennen, veengrond, af en toe een paard. Een landschap met een eigen lijn in de kunstgeschiedenis, vele malen bescheidener dan de wereldberoemde Hollandse landschapsschilderkunst. Maar, zoals deze tekenaars laten zien, nog altijd vitaal.

De Peel op papier, Museum De Wieger, Deurne, t/m 20 september. Open di t/m zo 12.00-17.00 uur.

www.dewieger.nl

 

Eindhovens Dagblad, 29 juni 2015, door Anneke Wolfswinkel